Anteny
Postanowiłem założyć nowy wątek, który jest bardzo istotny z punktu widzenia krótkofalowca. Anteny – bez dobrej anteny najlepsze radio jest do niczego i duża moc nie pomoże. Na dobrze zrobionej antenie z dobrym zyskiem uzyskamy lepsze efekty już przy małej mocy.
Rzut oka na możliwości:
GP 2m
Chronologicznie zaczynałem od własnoręcznie zbudowanego GP na 2m. Antena prosta do granic możliwości promiennik i przeciwwagi po 50 cm, delikatnie skracając wszystko możemy idealnie dopasować do wymaganej (ulubionej) częstotliwości. Antena pracowała przytwierdzona na małym maszcie do balkonu na najwyższym 4 piętrze (5 kondygnacji) i z racji wysokości spisywała się rewelacyjnie otwierając Białostockie przemienniki, czyli około 60km, mocą 9W.
Dipol 80m
Na KF od początku towarzyszył mi dipol półfalowy na 3,5 MHz. Czyli drut 2 x 19,5m zasilany po środku. Początkowo zasilana bezpośrednio, potem poprzez balun 1:1. Antena poprawna i skuteczna na 80m, dobra do słuchania wyższych pasm, ciągle w planach było coś na wyższe i …… czekał ten stan przez 20 lat 😉
Comet GP-15
Pierwszą anteną która kupiłem -używaną, była antena którą błędnie wziąłem za popularną X-200 Diamonda, odkryłem całkiem niedawno że to jednak 3 pasmowy Comet GP-15. Na szczęście mój model jest zestrojony poprawnie na 70cm – co niektórzy trafili modele zestrojone za wysoko (na inne strefy krótkofalarskie). Pracuje ona na 6m / 2m / 70cm. Na 6m jeszcze nie testowałem bo nie posiadam radia z tym zakresem.
Na 2 m / 70cm pracuje bardzo dobrze, oficjalnie ma odpowiednio 6dB i 8 dB zysku.
Początkowo była zamocowana na bambusie na szczycie dachu, otwierała z tego miejsca przemienniki w okręgu 100km. Niestety kilka lat temu silna wichura ułamała maszt i leżała sobie na boczku z 2 lata. W tym czasie inne obowiązki skutecznie odsunęły mnie od tego hobby.
W tym roku (2023) z nowa licencją i nowym znakiem ostro wziąłem sie za poprawę warunków antenowych. Trochę z obawami postawiłem ja do pionu i na razie na 2m maszcie przytwierdziłem ja na testy do balkonu. Na szczęście jest OK. Już w pierwszym tygodniu pomimo bezpośredniego sąsiedztwa domu udało się na bezpośredniej (bez przemiennika) zrobić łączność na około 40km.
Czekam na dobre warunki pogodowe by z powrotem już na metalowym maszcie zamocować ja na szczycie domu, czyli będzie ponad wszelkimi przeszkodami terenowymi.
BAZOOKA 80m
Kolejną antena która zbudowałem to była bazooka na 80m, przeszkadzał mi duży szum na paśmie a po opinii na forach o niskoszumnosci tej anteny zbudowałem ją. Mogą potwierdzić, sygnały może nie są silniejsze, ale za to słyszalne, bo szum od zakłóceń jest na prawdę niski w porównaniu do dipola. I o to chodziło – słyszę słabe stacje – udział w w WRTC gdzie stacje z Izraela czy Hiszpani sygnał 5-6 S ale w 100% słyszalne. Moc 180 W pomogła mi się dowołać i mam potwierdzone łączności. Antena sprawdziła sie bardzo dobrze pomimo braku wymaganej wysokości. Wisi około 6m nad ziemią. SWR najniższy to 1,4 na 3.650 MHZ, wadą jest że chodzi ostro, na końcach pasma SWR lekko przekracza 2.
kalkulator do wyliczeń jest tu: https://ostol.pl/bazooka-kalkulator
Delta 40m
luty 2023 – pracuje obecnie nad skrócona wersją Delty która pracuje poprawnie na 7, 14, 21, 28 MHz. Skróconej względem 80m na 40m jest to już pełnowymiarowa delta.
Dzięki mniejszym wymiarom antena jest łatwiejsza w zawieszeniu i ładnie się stroi. Niestety nawet ta wersja nie pozwala mi na ustawienie jej w pełni w pionie (wtedy ma zalety anteny DX-owej). U mnie dopóki drzewa nie podrosną zawieszenie jest na około 7m, dolny koniec na 2m – by nie przeszkadzała w chodzeniu, co daje skos około 60stopni od pionu. Czyli antena będzie kierunkowa na zachód, słaba na wschód, ale to mi wystarczy. Może uda się zrobić łączność międzykontynentalną w kierunku zachodnim.
Parę szczegółów w trakcie budowy:
balun 4:1
pomierzony, pracuje idealnie w zakresie 2-30MHz – aczkolwiek potrzebny jest tylko od 7 do 30MHz więc z zapasem i wg. danych w artykule o balunach na tym rdzeniu, czyli T200-2 mogę pracować do 400W mocy, na razie wystarczy mi 200W 😉
Cewka
schemat całości wygląda tak:
Antena – linka w płaszczu średnica 2mm, balun 1,5mm, cewka 2,25mm
Z analizatora
Po zawieszeniu jeszcze w tymczasowych punktach (2 m poniżej docelowej wysokości) antena wydaje się być delikatnie za długa.
Min SWR na 40m wypada przy 6,94 MHz, początek pasma 1,4:1 koniec 1,89:1 – nie jest źle, na wyższych jest podobnie i nie licząc 10m, mieści poniżej 2:1. Na 10m SWR 2:1 kończy pracę na paśmie na 28,350 MHz. Na razie nie koryguję, gdyż koniec anteny jest 1,5m nad ziemią. Całość skośna do pionu pod kątem 60stopni. Strojenie zacznę gdy trafi na docelową wysokość (wpływ ziemi)
Przeprowadziłem kilka łączności FT8 w celu zebrania raportów ze słyszalności. Kąt anteny na zachód, zgodnie z oczekiwaniami pozwala na dobrą pracę w kierunku zachodnim, aczkolwiek na pełnej fali czyli 40m nieoczekiwanie dla mnie okazała się anteną dookólną. Prawdopodobnie od odbicia tyłu od ziemi.
Zaskoczeniem było odebranie sygnału 80W FT8 w Australii i okolicy. Ponad 15 000km. Czyli już jest fajnie 😉
Dwa dni później udało się w FT8 zrobić łączność w dwie strony z Indonezją ~10 000km 😉
04/23
Po kilku miesiącach pracy mogę podsumować bardzo dobrą pracę anteny. Przesunięcie punktu zasilania nic nie dało, skróciłem każdy bok o 45cm i antena pracuje poprawnie w zakresach i w miarę dookólnie (wbrew opisom na forach – montaż pod skosem). DX-y wchodzą i na 40m i na wyższych pasmach, więc nie jest to antena lokalna, ale w pełni DXowa. Jest nadal skośnie na zachód, podstawa około 3m nad ziemią, górne ramię w okolicy 8m. Mocno została przetestowana w wpx Contest i SPDX Contest z zadawalającym jak na wielopasmową skutkiem. Dodałem też „ugly balun” – air choke – z dopasowaną na zakres 7-29MHz ilością zwojów (8,5zw na fi 110mm). Anteny nie popsuło, a prądy oplotu ograniczyły na pewno, bo zniknęło delikatne falowanie monitora przy nadawaniu.
Dipol półfalowy 160m
Kombinowałem z Windom bo jedno ramie mogę wypuścić nawet na 70m, ale drugie i to po skosie ledwo 40m i to z przecięciem drogi czego chciałem uniknąć. Na szczęście doczytałem, że przy dipolu wygięty koniec ramienia poniżej 1/4 lambda długości nie psuje anteny więc został jednak dipol półfalowy. Jeden koniec z końcówką ramienia około 5m zgięty w dół. Zasilane przez balun 1:1 „choke” aby zapobiec niepożądanym zakłóceniom radiowym, eliminując prądy i promieniowanie w linii zasilającej.
Środek zawieszony (i zasilony) na wysokości 8,5m i ramiona schodzą swobodnie jak inv V na wysokość 5m. Zaskoczony jestem zasięgiem pomimo niewielkiej jak na tą antenę wysokości nad ziemią. Standardowo praca w promieniu 1800km, ale zdarzają się perełki propagacyjne np. Japonia 😉
GP 21MHz
Delta sprawuję się OK, ale brak mi anteny która pokonała by barierę niedostępnych niektórych zakątków świata jak zachodnia Ameryka Północna czy południowa Ameryka Południowa. Postanowiłem wykombinować szybko coś z niskim kątem promieniowania. Wybór padł na GP.
Muszę jeszcze ją odrobinę skrócić ale już jest fajnie dostrojona. Pasmo telegraficzne w okolicach 50OHm Swr 1:2.
Wada tej anteny to jednak słabiej słyszy względem delty, czemu nie ma co się dziwić, po prostu mniej drutu zbiera sygnał 😉 Ale psk reporter pokazał mi raport w stanie Waszyngton i podobny Oregon -08 na FT8. Jest Ok. Tylko jeszcze żebym ich usłyszał…… Najsprawniej pracowała by para GP jako nadajnik Delta jako odbiór.
Cubical Quad 15/10m + 6m
Czas zrealizować wieloletni plan na antenę kierunkową. Rozważałem różne warianty i jednak będzie to Cubical Quad. Dlaczego nie antena typu Yagi?
QQ jest mniejsza w płaszczyźnie od Yagi – QQ to ramka – przy 21MHz i podobnym zysku!! to kwadrat ok. 3,5 x 3,5m, natomiast yaga to ponad 7m w poziomie.
Yaga musi być z porządnych materiałów (sztywność) czyli np. rurki aluminiowe, stal; QQ – to drut – u mnie 2mm – rozwieszony miedzy 8 patyków (dosłownie! w znacznym rozmiarze mam drewniane ramiona)
Cubical jest anteną zamkniętą czyli mniej szumów i odporną na zakłócenia.
Jedyna wada takiej anteny to wygląd, jest to pajęczyna drutu, tyczek i sznurka. Mi się podoba 😉 sąsiadom mniej ….
niedługo fota – antena już na maszcie ale jeszcze nie podpięta – na ziemi prezentowała sie tak:
pełniejszy opis tu: https://moje.podlasie.pl/2025/11/21/antena-cubical-quad-czyli-qq/
